Donald Trump is zondag 80 geworden. Mocht u het feestje gemist hebben: geen nood, de Amerikaanse president beschouwt de viering van 250 jaar Verenigde Staten als zijn eigen langgerekte verjaardagsfeest. Volgt tussen nu en 4 juli een linedance in alle staten of is er minder reden tot vrolijkheid? VRT-journalist Bert De Vroey (63), die dit najaar afscheid neemt, is onze partypooper van dienst. ‘Bijna alles gaat de verkeerde kant op.’
Een kloeke 108 kilo, 190 centimeter en het hart van een 66-jarige. Witte Huis-dokter Sean Barbabella kon het de voorbije weken niet genoeg benadrukken: Donald Trump is een buitengewoon vitale tachtiger die fully fit is. Ja, er zijn de gezwollen onderbenen en verontrustende blauwe plekken op zijn handen, maar volgens Barbabella is dat een normale bijwerking van de medicatie die Trump dagelijks slikt: aspirines om zijn bloed dun te houden en twee medicijnen om zijn cholesterol te verlagen. Een gezondheidsbulletin dat leest als een pr-praatje, ziet ook Amerikakenner Bert De Vroey. ‘Dat is bij andere presidenten ook gebeurd. De vraag is alleen: wordt er iets verzwegen?’
HUMO Zeg jij het maar: is er bij Trump sprake van dementie of problematische veroudering?
BERT DE VROEY «Niet volgens de officiële communicatie (lacht). Ik ben ook geen dokter of psychiater, en natuurlijk wordt de kans op psychologische of fysieke problemen groter naarmate je ouder wordt, maar ik denk niet dat Trumps grootste probleem zijn leeftijd is. Psychologen bestempelen hem als een narcist. Narcisten kunnen de wereld niet objectief bekijken omdat ze alles op zichzelf betrekken én omdat ze ervan overtuigd zijn dat wat ze zelf doen per definitie goed is. Klinkt helemaal als Trump, toch?»
HUMO We zien hem almaar vaker indommelen. Dat verwacht je niet van iemand die fully fit is.
DE VROEY «Ook dat indommelen kan een gevolg van narcisme zijn. Trump dut meestal in terwijl iemand aan het spreken is. Het interesseert een narcist sowieso maar weinig als iemand anders het woord voert, dus haakt hij af.»
HUMO Begin november worden de midterms gehouden: verkiezingen om het Congres en de Senaat opnieuw samen te stellen. 61 procent van de Amerikanen, bleek in februari uit een peiling, vindt dat Trump met het ouder worden grilliger is geworden. Zal zijn leeftijd een rol spelen bij de midterms?
DE VROEY «Ik begrijp dat die vragen worden gesteld, zeker omdat Trump Joe Bidens leeftijd heeft gebruikt om hem weg te zetten als zwak en ongeschikt. Het grote verschil met twee jaar geleden is dat Trump straks niet herverkozen moet worden: hij kan het onderwerp gewoon negeren. Bovendien gaan de midterms in feite niet over hem – al zijn zulke tussentijdse verkiezingen wel uitgegroeid tot een referendum over het beleid van de zittende president. Meestal verliest zijn partij ook, en dat zal nu niet anders zijn: Trumps populariteit is sterk gezakt, ook bij zijn eigen achterban. Maar ik betwijfel of dat alleen aan zijn leeftijd ligt.
»Zijn beleid is een betere waardemeter en daar schort veel aan. Neem nu de economische weerslag van de oorlog in Iran: de belofte dat Trump Amerika niet zou meesleuren in eindeloze conflicten is alvast mislukt. Ook zijn achterban zal dus minder bekoord worden door zijn speeches en zijn populistische manier van doen. Maar laat ons ook niet naïef zijn: zijn hele immigratie- en deportatiebeleid zal bij heel wat Amerikanen wél goed vallen, net als zijn beslissingen tegen de erkenning van trans personen.» (…)
KLEPTOCRATEN
HUMO Trumps nicht, Mary Trump, waarschuwde zes jaar geleden al dat zijn herverkiezing het einde van de democratie zou betekenen. Krijgt ze gelijk?
DE VROEY «We kunnen niet ontkennen dat de VS onder Trump richting een illiberaal systeem opschuift. Dat is dezelfde term die we gebruiken voor het Hongarije van Viktor Orbán of het Turkije van Erdogan. Er is sprake van een duidelijke evolutie richting autocratie. Trump negeert en bruskeert de scheiding der machten. Daarnaast is er de enorme vermenging van zijn beleid met persoonlijke zakenbelangen: hij heeft bijvoorbeeld aandelen in het moederbedrijf achter de kooigevechten die hij nu op het gazon van het Witte Huis organiseert, zijn schoonzoon Jared Kushner heeft zakelijke belangen in het Midden-Oosten en Albanië, en Trumps zonen hebben blijkbaar geïnvesteerd in een mijnproject in Kazachstan dat ook gesteund wordt door de Amerikaanse regering.
»Anne Applebaum beschrijft dat perfect in haar boek ‘Autocracy, Inc.’ Ze laat zien hoe autocraten bijna altijd kleptocraten worden. Ze hebben een loyale elite en een groep beschermelingen nodig om hun macht te behouden, en die moeten ze tevreden houden met gunsten en deals. Dat zie je in Rusland en Turkije, en die kant gaat het in de VS nu ook op.
»Het is een sluipende uitholling van de democratie en het presidentiële ambt. De grenzen worden door Trump constant opgerekt. Toch is de strijd tussen democratie en autocratie nog niet gestreden, er zijn gelukkig nog altijd tegenkrachten. Maar als de Democraten en de gematigde, traditionele Republikeinen het laten afweten, glijdt het land definitief af.» (…)
HUMO Liegen in de politiek is natuurlijk niet nieuw.
DE VROEY «Neen, maar vandaag zijn die alternatieve feiten en de verruwing alomtegenwoordig. De term alternative facts is letterlijk een uitvinding van Trumps eerste communicatieadviseur, Kellyanne Conway. Zij gaf woorden aan een trend die daarna alleen maar is gegroeid: de werkelijkheid simpelweg herdefiniëren of ronduit liegen. Politici masseren de feiten al decennialang, maar Trump gaat veel verder. Hij verzint dingen, verzwijgt cruciale informatie en liegt schaamteloos.»
HUMO Met succes, dat is zo mogelijk nog verontrustender.
DE VROEY (knikt) «Neem nu het klimaatbeleid: Trump schroeft de klimaatmaatregelen in de VS volledig terug. Het perverse effect is dat Europa nu ten onrechte óók begint te remmen op onze groene ambities. Europese politici redeneren: ‘Als Trump goedkope olie en gas op de markt blijft gooien, kunnen wij economisch niet concurreren zolang onze hernieuwbare energie nog niet ver genoeg staat.’ De urgentie verdwijnt daardoor overal.
»Bijna alles gaat de verkeerde kant op: democratische principes staan onder druk en internationale rechtsregels worden genegeerd. Dus neen, ik vind het helemaal niet erg om daar straks wat meer afstand van te nemen. Al zal ik de actualiteit altijd blijven volgen en proberen te duiden, ik word geen kluizenaar die de wereld ontvlucht.»
HUMO Hou moed! En voor daarna: een fijn pensioen.
Matthias Vanderaspoilden
Humo van 14 juni 2026
Lees hier het volledige artikel. Ook te lezen in je bibliotheek.
Afbeelding: President Donald Trump delivers inaugural address 20 January 2025 Wikimedia Commons
