De aanstaande Hongaarse premier Péter Magyar start een diplomatieke hordeloop om Hongarije op de Europese kaart en in de eurozone te krijgen. Hij reist voor overleg naar een reeks hoofdsteden en wil de banden met Oostenrijk en de dichte buren aanhalen.
Péter Magyar boekte bij de verkiezingen van 12 april in Hongarije met zijn Tisza-partij een ruime zege op Viktor Orbán, die hij deze week zal opvolgen als premier. Tijdens de campagne en na zijn overwinning beloofde Magyar de corruptie en de vriendjespolitiek in zijn land aan te pakken. Ook hoopt hij tegen 2030 de Hongaarse forint in te wisselen voor de euro. De nieuwe premier wil de rechtsstaat in zijn land in ere herstellen, onder meer door een onafhankelijke waakhond tegen corruptie op te richten. Magyar stond er ook op het aantal regeringstermijnen te beperken tot twee. Een groot verschil met Orbán, die met 16 jaar de langstzittende premier in de Europese Unie was. Als premier belooft Magyar tevens grote kuis te houden in de Hongaarse instellingen en overheidsdiensten, die er belabberd aan toe zijn en waar veel getrouwen van Orbán een vinger in de pap hebben.
De openbare omroep zal worden hervormd. Het openbaar vervoer, de gezondheidszorg en het onderwijs zijn in elkaar gestort en moeten ‘van nul heropgebouwd worden’, is bij Tisza te horen. Hongarije, een land met 9,7 miljoen inwoners, kent een dalend geboortecijfer en een snelle vergrijzing. De economie is in vrije val en kampt met stagflatie. Voor de relance heeft Magyar massa’s geld nodig. Vandaar dat hij de door de Europese Unie bevroren fondsen voor Hongarije – goed voor 33 miljard euro – wil recupereren. Magyar wordt zaterdag ingezworen in het Hongaarse parlement.
‘Op die dag viert de Europese Unie traditioneel Saint Schuman, omdat Robert Schuman, de toenmalige Franse minister van Buitenlandse Zaken, op 9 mei 1950 een verklaring aflegde waarin hij voorstelde een Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal op te richten. De timing illustreert hoe graag Magyar wil dat Hongarije deel blijft uitmaken van de EU. Vorige week sprak hij in Brussel met Europees Commissievoorzitster Ursula von der Leyen en EU-Raadsvoorzitter António Costa. Een volgende overlegronde met de Europese Commissie is gepland op 25 mei. Magyar doet er alles aan om de bevroren EU-fondsen tijdig te recupereren. De Commissie reageert er met soepelheid op. Ze vertrouwt Magyar op zijn woord voor zijn beloofde democratische hervormingen.(…)
Het nieuwe parlement, waarin Tisza een ruime meerderheid heeft, moet daarover nog stemmen. ‘Na de autocratie van Orbán moeten de democratie, het pluralisme in de media en de nodige checks-and-balances regeren’, is in Tisza-kringen te horen. Magyar maakt één uitzondering voor een oud-minister uit de top van Fidesz, Orbáns partij. Mihály Varga, de huidige gouverneur van de Hongaarse Centrale Bank en jarenlang minister van Financiën onder Orbán, blijft aan boord. Onder zijn beleid versluisden oligarchen miljoenen euro’s privégeld naar onder meer Dubai. Maar de reden van Varga’s aanblijven is helder: Magyar wil dat Hongarije in 2030 of uiterlijk in 2031 lid wordt van de eurozone en ook de gouverneur is daar voorstander van. Alleen al dat perspectief leidde ertoe dat de Hongaarse forint tegenover de euro sinds begin dit jaar met 5,6 procent in waarde steeg .
De eerste diplomatieke reizen van Magyar gaan op 12 mei naar de Poolse en de Oostenrijkse hoofdsteden Warschau en Wenen. Ook daarachter schuilt een Europese logica: Polen is economisch en militair een belangrijk EU-land, en kreeg net als Hongarije EU-sancties opgelegd voor schendingen van de rechtsstaat. Magyar wil tevens de banden met Oostenrijk aanhalen. Hongarije en Oostenrijk vormden tussen 1867 en 1918 de machtige Europese dubbelmonarchie. Beide landen schurkten ook in die tijd aan tegen Moskou, zeker in het zakendoen. Magyar droomt van een nieuw ‘Centraal-Europees samenwerkingsblok’, met Hongarije, Polen, Tsjechië en Slovakije – de vroegere Visegrad-landen – en Oostenrijk, vergelijkbaar met wat de Benelux beoogde. Of dat allemaal losloopt, is niet zeker: het eerste gesprek tussen Magyar en zijn Slovaakse collega Robert Fico liep allesbehalve goed: de standpunten van het duo bleken fundamenteel uiteen te lopen. Toen Orbán regeerde, kreeg die wel de volle steun van Fico. (…)
De essentie
Péter Magyar, diezaterdag de eed aflegt als premier van Hongarije, wil het land dichter bij de EU brengen. Hij belooft de rechtsstaat te herstellen en hoopt Europese fondsen vrij te krijgen voor een economische herstart. Magyar reist naar een aantal Europese hoofdsteden voor diplomatiek overleg. Hij wil ook een nieuw Centraal-Europees blok vormen.
Kris Van Haver
De Tijd 5 mei 2026
Lees hier het volledige artikel. Ook te lezen in je bibliotheek.
Afbeelding: Péter Magyar is interviewed by Gábor Révész 2024 Wikimedia Commons
